Loenermark
Archeologen hadden al langer de overtuiging dat er op de Veluwe meer marskampen moesten zijn dan alleen in Ermelo. Gericht zoeken met het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) bracht uitkomst. De AHN is een soort hoogtekaart op basis van hoogtemetingen door middel van radar vanuit de lucht.
Via speciale software kun je die beelden manipuleren, bijvoorbeeld door het reliëf te ‘belichten’ vanuit verschillende hoeken. Op deze manier kwam ook het kamp in het natuurgebied Loenermark tevoorschijn. In 2024 konden archeologen en studenten van Saxion Hogeschool via een proefsleuf bevestigen dat het inderdaad gaat om een Romeins kamp.
![]()
Proefsleuf door de gracht van het kamp (Saxion Hogeschool, Constructing the Limes).
![]()
Doorsnede door de gracht van het kamp met zijn typische V-vorm (Saxion Hogeschool, Constructing the Limes).
Met een afmeting van ca. 170 x 280 en een oppervlakte van 4,9 ha lijkt het kamp erg veel op dat van Ermelo Indianenbos. Het heeft ook dezelfde, scheve vorm van een parallellogram (maar dan gespiegeld). Dat kan bijna geen toeval zijn.
Het ligt dan ook voor de hand dat ze beiden zijn gebruikt als marskamp voor een compleet legioen, wellicht in dezelfde militaire campagne. Beide kampen liggen echter hemelsbreed 30 km uit elkaar, te veel voor een dagmars. Maar de afstand naar castellum Meinerswijk, 17,5 km, is voor een legioen goed te doen.
Meer weten over de Romeinen op de veluwe? Lees hier over de andere ontdekte kampen in Ermelo, Mossel, Hoog Buurlo en Ermelo-Indianenbos.
Bronnen en verwijzingen
Literatuur
- Goeree, J. et al, 2023. ‘Nieuwe Romeinse kampen op de Veluwe: een zoektocht met remote sensing-technieken.’ In: Archeologie in Nederland 7-4, 18-27.
- Berg, E. van den, S. Coppens & B. Pinkert, 2024. Landschapsbiografie van de Loenermark. Eeuwenoude sporen van gebruik in een zorgvuldig ontworpen landschapspark. Heerde.
Meer Regio Veluwe
-
Velp - Goudschat
Velp - Goudschat
Velp heeft internationale bekendheid gekregen door twee goudschatten uit de laat-Romeinse tijd: de een uit 1715, de ander uit 1851.
-
Heveadorp - Bronsschat
Heveadorp - Bronsschat
Ter hoogte van het Drielse veer in de Rijn is in 1895 een bronsschat opgebaggerd, bestaande uit meer dan 200 bronzen voorwerpen, waaronder karaffen, schalen, een weegschaal en veel (deels verzilverde) beslagstukken van paardentuig.
-
Ermelo - Marskamp
Ermelo - Marskamp
Op de heide bij Ermelo ligt een uniek relict: een Romeins legerkamp, op 35 kilometer ten noorden van de Rijn. De datering moet liggen tussen 150 en 200.
-
Arnhem - Klingelbeekselaan
Arnhem - Klingelbeekselaan
Ten noorden van de Rijn stonden in de Romeinse tijd minimaal twee Germaanse boerderijen. Delen van de huisplattegronden konden in 2012 worden opgegraven.
-
Apeldoornse Enk
Apeldoornse Enk
Bij opgravingen op de Apeldoornse Enk konden archeologen een nederzetting aansnijden uit eind 1e en 2e eeuw. De nederzetting was typisch Germaans, maar dan met een aantal bijzonderheden.
-
Velp - Elsweiden
Velp - Elsweiden
In 2008 vonden archeologen de resten van een enorme boerderij ter hoogte van de wijk Elsweiden. De boerderij had een afmeting van ca. 10 bij minimaal 30 meter.
-
Velp - Beltjeshof
Velp - Beltjeshof
Opgravingen in de wijk Beltjeshof, hebben gebouwplattegronden opgeleverd uit de 3e t/m de 5e eeuw. Archeologen konden drie fasen onderscheiden, waarbij de bouwstijl, de hoeveelheid en oriëntatie van de boerderijen veranderden.
-
Velp- De Durk
Velp- De Durk
In de collectie van het voormalige gemeentemuseum van Arnhem liggen een paar markante Romeinse voorwerpen, die ooit deel uitmaakten van een raadselachtige schenking.
-
Heerde
Heerde
In Heerde kwam in 1975 een vrijwel gaaf bronzen beeldje van Venus tevoorschijn, naar verluidt uit baggerslib van de Groote Wetering ten oosten van de stad.
-
Ede - Veldhuizen
Ede - Veldhuizen
Voorafgaand aan de aanleg van de wijk Veldhuizen is een forse Germaans-Frankische nederzetting blootgelegd. De nederzetting omvat in totaal ruim 80 woonhuizen uit bijna vier eeuwen.
-
Ede - Op den Berg
Ede - Op den Berg
De vindplaats Ede-Op den Berg (ook wel Ede-Bunschoten) ligt op een 30 meter hoge heuvel. Dat moet de toenmalige bewoners enige hoofdbrekens hebben bezorgd.
-
Bennekom
Bennekom
In de winter van 1970-1971 is in Bennekom een groot deel van een Germaanse nederzetting opgegraven. Hoewel het een noodopgraving was, hadden archeologen 23 weken de tijd om op te graven.
-
Bennekom - Hoekelum
Bennekom - Hoekelum
Ter hoogte van het Streekziekenhuis hebben archeologen in 2006 een nederzetting blootgelegd. Uit de Romeinse tijd kwam er weinig tevoorschijn, maar interessant genoeg om er melding van te maken.
-
Wageningen
Wageningen
In 1927 werd tijdens zandwinning op de hoek van de Diedenweg en Geertjesweg, destijds nog een eind buiten Wageningen, melding gemaakt van grafvondsten.
-
Putten-Halvinkhuizen
Putten-Halvinkhuizen
In 1887 werden bij het buurtschap Halvinkhuizen bij Putten onverwacht allerlei vondsten gedaan uit de Romeinse tijd: urnen, menselijk bot, en vele stukken glas, brons en ijzer.
Wat kan ik doen in de buurt?
-
Romeinse kamers en suite in Hotel Courage
Romeinse kamers en suite in Hotel Courage Waalkade 108112
6511 XR Nijmegen