Ermelo - Indianenbos
De zoektocht naar Romeinse kampen kreeg een grote impuls door de ontwikkeling van nieuwe technieken, zoals het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN). De AHN is een soort hoogtekaart op basis van hoogtemetingen door middel van radar vanuit de lucht. Voordeel van deze methode is dat radar dwars door het bladerdek van bomen gaat. Zo kun je vanuit de lucht dus ook in een bosgebied het reliëf van de bodem in kaart brengen. Via deze techniek werd al in 2017 een tweede Romeinse kamp ontdekt in de gemeente Ermelo. De locatie daarvan, in het Indianenbos, ligt op slechts vier kilometer van het al bekende kamp.
De ontdekking van dit tweede kamp heeft bij archeologen geleid tot euforie, maar roept eigenlijk meer vragen op dan dat het iets oplost. Het kamp heeft ongeveer dezelfde ‘scheve’ vorm als het kamp van Ermelo-Leuvenum, maar dan gespiegeld en iets kleiner (5,5 ha tegenover 9 ha). Tijdelijke kampen laten zich lastig dateren, want ze laten bijna geen archeologische sporen na (het is dan ook tamelijk zinloos om er te gaan schatgraven). De schaarse vondsten maken echter aannemelijk dat ze wel uit dezelfde periode stammen (170-180). Dat valt moeilijk te verklaren, twee zulke kampen vlak bij elkaar.
Nog vreemder is dat archeologen ook sporen vonden uit de vroeg-Romeinse periode (1-50). Het lijkt er op dat er toen al een kamp lag, en dat de locatie na anderhalve eeuw opnieuw in gebruik is genomen. De onderzoekers betwijfelen of het gaat om een marskamp. Ze denken eerder dat het door de Romeinen is gebruikt om de Veluwe te verkennen en banden te smeden met de inwoners. Ook kan het zijn bedoeld om controle te houden op de productie van ijzer in het gebeid. Maar dat verklaart niet de inzet van een heel legioen. Zo blijven er talloze raadsels rond het kamp.
Dwarsdoorsnede door de aarden wal, die duidelijk zichtbaar naar achteren doorloopt in het bos (Wouter Hinrichs).
Bronnen en verwijzingen
Literatuur
-
Driessen, M. & W. Verschoof-van der Vaart, 2024. ‘Het ‘nieuwe’ Romeins kamp van Ermelo-Indianenbos. Een marskamp ten noorden van de limes.’ In: Archeologie in Nederland 8-1, 22-29.
Meer Regio Veluwe
-
Velp - Goudschat
Velp heeft internationale bekendheid gekregen door twee goudschatten uit de laat-Romeinse tijd: de een uit 1715, de ander uit 1851.
-
Heveadorp - Bronsschat
Ter hoogte van het Drielse veer in de Rijn is in 1895 een bronsschat opgebaggerd, bestaande uit meer dan 200 bronzen voorwerpen, waaronder karaffen, schalen, een weegschaal en veel (deels verzilverde) beslagstukken van paardentuig.
-
Ermelo - Marskamp
Op de heide bij Ermelo ligt een uniek relict: een Romeins legerkamp, op 35 kilometer ten noorden van de Rijn. De datering moet liggen tussen 150 en 200.
-
Arnhem - Klingelbeekselaan
Ten noorden van de Rijn stonden in de Romeinse tijd minimaal twee Germaanse boerderijen. Delen van de huisplattegronden konden in 2012 worden opgegraven.
-
Apeldoornse Enk
Bij opgravingen op de Apeldoornse Enk konden archeologen een nederzetting aansnijden uit eind 1e en 2e eeuw. De nederzetting was typisch Germaans, maar dan met een aantal bijzonderheden.
-
Velp - Elsweiden
In 2008 vonden archeologen de resten van een enorme boerderij ter hoogte van de wijk Elsweiden. De boerderij had een afmeting van ca. 10 bij minimaal 30 meter.
-
Velp - Beltjeshof
Opgravingen in de wijk Beltjeshof, hebben gebouwplattegronden opgeleverd uit de 3e t/m de 5e eeuw. Archeologen konden drie fasen onderscheiden, waarbij de bouwstijl, de hoeveelheid en oriëntatie van de boerderijen veranderden.
-
Velp- De Durk
In de collectie van het voormalige gemeentemuseum van Arnhem liggen een paar markante Romeinse voorwerpen, die ooit deel uitmaakten van een raadselachtige schenking.
-
Heerde
In Heerde kwam in 1975 een vrijwel gaaf bronzen beeldje van Venus tevoorschijn, naar verluidt uit baggerslib van de Groote Wetering ten oosten van de stad.
-
Ede - Veldhuizen
Voorafgaand aan de aanleg van de wijk Veldhuizen is een forse Germaans-Frankische nederzetting blootgelegd. De nederzetting omvat in totaal ruim 80 woonhuizen uit bijna vier eeuwen.
-
Ede - Op den Berg
De vindplaats Ede-Op den Berg (ook wel Ede-Bunschoten) ligt op een 30 meter hoge heuvel. Dat moet de toenmalige bewoners enige hoofdbrekens hebben bezorgd.
-
Bennekom
In de winter van 1970-1971 is in Bennekom een groot deel van een Germaanse nederzetting opgegraven. Hoewel het een noodopgraving was, hadden archeologen 23 weken de tijd om op te graven.
-
Bennekom - Hoekelum
Ter hoogte van het Streekziekenhuis hebben archeologen in 2006 een nederzetting blootgelegd. Uit de Romeinse tijd kwam er weinig tevoorschijn, maar interessant genoeg om er melding van te maken.
-
Wageningen
In 1927 werd tijdens zandwinning op de hoek van de Diedenweg en Geertjesweg, destijds nog een eind buiten Wageningen, melding gemaakt van grafvondsten.
-
Putten-Halvinkhuizen
In 1887 werden bij het buurtschap Halvinkhuizen bij Putten onverwacht allerlei vondsten gedaan uit de Romeinse tijd: urnen, menselijk bot, en vele stukken glas, brons en ijzer.
Wat kan ik doen in de buurt?
-
Romeinse kamers en suite in Hotel Courage
Romeinse kamers en suite in Hotel Courage
6511 XR Nijmegen
