Hoog Buurlo
Lange tijd was Ermelo het enige bekende marskamp ten noorden van de Rijn. Inmiddels kennen we er vijf. Daarvan is die van Hoog Buurlo het meest recent ontdekt, in 2023, ook nu weer door gebruikmaking van hoogteradarbeelden. De onderzoekers pasten hier een nieuw foefje toe, namelijk een zelf ontwikkeld computermodel dat de meest geschikte locaties voor dergelijke kampen kan aanwijzen. Dat scheelt nogal in het zoekwerk. In januari 2025 konden archeologen en studenten van Saxion Hogeschool door middel van veldwerk bevestigen dat het inderdaad gaat om een Romeins kamp.
Intekenen van een dwarsprofiel van de wal onder ijzige omstandigheden (Hannah Hamoen).
Dwarsprofiel van de gracht (onder) met de typisch Romeinse V-vorm (Hannah Hamoen).
Onderzoek in een natuurgebied moet voldoen aan allerlei voorwaarden, daarom is het uitgevoerd in nauw overleg met Staatsbosbeheer en onder ecologische begeleiding. Door middel van enkele proefsleuven konden de archeologen een nagenoeg rechthoekig kamp in kaart brengen van bijna 9 ha, omgeven door een bijna 3 meter brede wal en een 2 meter diepe spitsgracht. Daarmee is het kamp iets kleiner dan dat van Ermelo, maar nog altijd groot genoeg om anderhalf legioen onder te brengen, zo’n 8.000 man. Maar wat deed zo’n grote groep militairen hier op de Veluwe, en wanneer?
Zoals meestal bij het onderzoek naar tijdelijke kampen, kwamen er heel weinig losse vondsten uit de bodem. De schaarse oogst bestond uit één bronzen ringetje, dat archeologen herkenden als een borgpen voor harnasplaten. Dat borgpennetje kon wel tamelijk goed worden gedateerd, namelijk in de tweede helft van de 2e eeuw. Opvallend, want dat is ook de datering van het grote marskamp van Ermelo. Ermelo ligt 15 km noordelijk van Hoog Buurlo, castellum Arnhem-Meinerswijk 22 km zuidelijk. Beide forten zijn te bereiken in één dagmars. Hoog Buurlo was mogelijk dus tussenstation van een veldtocht uit de 2e eeuw.
Meer weten over de Romeinen op de veluwe? Lees hier over de andere ontdekte kampen in Ermelo, Loenermark, Mossel en Ermelo-Indianenbos.
Bronnen en verwijzingen
Literatuur
-
Goeree, J. et al, 2023. ‘Nieuwe Romeinse kampen op de Veluwe: een zoektocht met remote sensing-technieken.’ In: Archeologie in Nederland 7-4, 18-27.
Meer Regio Veluwe
-
Velp - Goudschat
Velp heeft internationale bekendheid gekregen door twee goudschatten uit de laat-Romeinse tijd: de een uit 1715, de ander uit 1851.
-
Heveadorp - Bronsschat
Ter hoogte van het Drielse veer in de Rijn is in 1895 een bronsschat opgebaggerd, bestaande uit meer dan 200 bronzen voorwerpen, waaronder karaffen, schalen, een weegschaal en veel (deels verzilverde) beslagstukken van paardentuig.
-
Ermelo - Marskamp
Op de heide bij Ermelo ligt een uniek relict: een Romeins legerkamp, op 35 kilometer ten noorden van de Rijn. De datering moet liggen tussen 150 en 200.
-
Arnhem - Klingelbeekselaan
Ten noorden van de Rijn stonden in de Romeinse tijd minimaal twee Germaanse boerderijen. Delen van de huisplattegronden konden in 2012 worden opgegraven.
-
Apeldoornse Enk
Bij opgravingen op de Apeldoornse Enk konden archeologen een nederzetting aansnijden uit eind 1e en 2e eeuw. De nederzetting was typisch Germaans, maar dan met een aantal bijzonderheden.
-
Velp - Elsweiden
In 2008 vonden archeologen de resten van een enorme boerderij ter hoogte van de wijk Elsweiden. De boerderij had een afmeting van ca. 10 bij minimaal 30 meter.
-
Velp - Beltjeshof
Opgravingen in de wijk Beltjeshof, hebben gebouwplattegronden opgeleverd uit de 3e t/m de 5e eeuw. Archeologen konden drie fasen onderscheiden, waarbij de bouwstijl, de hoeveelheid en oriëntatie van de boerderijen veranderden.
-
Velp- De Durk
In de collectie van het voormalige gemeentemuseum van Arnhem liggen een paar markante Romeinse voorwerpen, die ooit deel uitmaakten van een raadselachtige schenking.
-
Heerde
In Heerde kwam in 1975 een vrijwel gaaf bronzen beeldje van Venus tevoorschijn, naar verluidt uit baggerslib van de Groote Wetering ten oosten van de stad.
-
Ede - Veldhuizen
Voorafgaand aan de aanleg van de wijk Veldhuizen is een forse Germaans-Frankische nederzetting blootgelegd. De nederzetting omvat in totaal ruim 80 woonhuizen uit bijna vier eeuwen.
-
Ede - Op den Berg
De vindplaats Ede-Op den Berg (ook wel Ede-Bunschoten) ligt op een 30 meter hoge heuvel. Dat moet de toenmalige bewoners enige hoofdbrekens hebben bezorgd.
-
Bennekom
In de winter van 1970-1971 is in Bennekom een groot deel van een Germaanse nederzetting opgegraven. Hoewel het een noodopgraving was, hadden archeologen 23 weken de tijd om op te graven.
-
Bennekom - Hoekelum
Ter hoogte van het Streekziekenhuis hebben archeologen in 2006 een nederzetting blootgelegd. Uit de Romeinse tijd kwam er weinig tevoorschijn, maar interessant genoeg om er melding van te maken.
-
Wageningen
In 1927 werd tijdens zandwinning op de hoek van de Diedenweg en Geertjesweg, destijds nog een eind buiten Wageningen, melding gemaakt van grafvondsten.
-
Putten-Halvinkhuizen
In 1887 werden bij het buurtschap Halvinkhuizen bij Putten onverwacht allerlei vondsten gedaan uit de Romeinse tijd: urnen, menselijk bot, en vele stukken glas, brons en ijzer.
Wat kan ik doen in de buurt?
-
Romeinse kamers en suite in Hotel Courage
Romeinse kamers en suite in Hotel Courage
6511 XR Nijmegen
