Minister bezoekt Zwammerdamschepen

Op zaterdag 12 oktober bezocht de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), Ingrid van Engelshoven ter gelegenheid van de Nationale Archeologiedagende Romeinse Restauratiewerf Zwammerdam in Museumpark Archeon. Aansluitend bracht zij een bezoek aan het Limesbezoekerscentrum NIGRVM PVLLVM Ipse de Bruggen in Zwammerdam, de plaats van de ontdekking van de Zwammerdamschepen, maar tevens een zorginstelling, waar bewoners actief deelnemen aan het tot leven brengen van het archeologisch erfgoed van de Zwammerdamschepen.

Op 12 oktober bereikte `Operatie Zwammerdamschepen', de restauratie van wereldberoemde rijkscollectie Romeinse Zwammerdamschepen, een belangrijke mijlpaal. Dee voorkant van het 22 meter lange vrachtschip Zwammerdam 2 werd bereikt! Bijna 50 jaar geleden werden zes Romeinse schepen opgegraven in de haven van het romeinse grensfort Nigrum Pullum in het dorp Zwammerdam bij de bouw van de Zorginstelling Ipse de Bruggen. Die ontdekking leidde toentertijd tot veel aandacht in de media, zelfs met de televisieploeg van de BBC. Ook bracht die ontdekking veel publiek op de been, waaronder een enthousiaste Koningin Juliana. 

De conservering van de enorme schepencollectie heeft decennia in beslag genomen. In die periode is een aantal plannen gemaakt de schepen voor een groot publiek beschikbaar te maken. Op initiatief Stichting Museumpark Archeon en Hazenberg Archeologie is het gelukt een begin te maken met restauratieprojecten van ongekende omvang. De collectie scheepshout is (precies!) op 12 oktober 2016 in een colonne van trucks vanuit Lelystad, de plaats van conservering, binnengehaald op het Rijnplein in Alphen aan den Rijn. In december 2017 is de Romeinse Restauratiewerf midden in Archeon, in gebruik genomen. En nu, na bijna twee jaar werk is de voorkant van de Zwammerdam 2 gehaald. En worden de voorbereidingen gestart voor de restauratie van het vrachtschip Zwammerdam 6. Zo lukt het om de Rijks Maritieme Erfgoed collectie een hernieuwde kans te geven op de aandacht van een breed publiek. De collectie vormt dan ook de basis voor het nieuwe Nationaal Romeins Scheepvaart Museum dat als uitbreiding van Museumpark Archeon zal worden gebouwd. 

Naast het nationale, zelfs internationale belang van deze Rijkscollectie schepen kenmerkt Operatie Zwammerdamschepen zich door het feit dat de restauratie zich volledig voor de ogen van het publiek afspeelt. Daarnaast werkt een grote groep vrijwilligers volwaardig mee in Team Restauratie. De internationale waarde wordt duidelijk door de aanwijzing door de internationale wetenschap van deze scheepscollectie als wereldwijd erkend type `Zwammerdam', een platbodem schip, zoals er sindsdien in het voormalige Romeinse Rijk diverse zijn ontdekt. En steeds wordt bij een dergelijke ontdekking teruggegrepen op de ontdekking in de jaren '70 in Zwammerdam. 

De Zwammerdamschepen waren voor de bevoorrading van het Romeinse leger maar ook de samenlevingen aan de grenzen van het Romeinse Rijk onmisbaar. Transport van bouwmaterialen, voedsel, kleding, exotische goederen zoals wijn en olijfolie en ook zeker reizigers en soldaten kon in grote hoeveelheden en aantallen plaatsvinden dankzij deze schepen en het goed georganiseerde binnenvaartstelsel. Om deze reden spelen deze schepen een centrale rol in de onderbouwing van de Nedergermaanse Limes, de grens van het Romeinse Rijk die door Nederland en Duitsland langs de zuidoever van de Rijn loopt.

Wil je meer lezen over de Zwammerdamschepen? Lees dan hier verder.